Blog

İşte bu şüpheyi sayısal olarak ifade etme sanatına Ölçüm Belirsizliği (Measurement Uncertainty) diyoruz. ISO 17025 standardı laboratuvarlara der ki: "Bana sadece sonucu verme, o sonuca ne kadar güvendiğini (± Değerini) de söyle." Bu yazıda, Turgay Arıkaya eğitmenliğinde gerçekleştireceğimiz atölye çalışmasının temel felsefesi olan GUM (Guide to the Expression of Uncertainty in Measurement) yaklaşımını ve İzlenebilirlik kavramını derinlemesine inceleyeceğiz.

Laboratuvar sektöründe kariyer basamakları bellidir: Analist: Verilen metodu uygular, numuneyi cihaza verir. Kıdemli Analist: Cihazı tanır, bakımını yapar. Metot Geliştirme ve Validasyon Uzmanı: Yeni bir analiz yöntemini sıfırdan kurar, doğrular ve laboratuvara kazandırır. İşte bu 3. seviye, sektörde en az bulunan ve en yüksek maaş skalasına sahip olan yetkinlik seviyesidir.

Laboratuvar akreditasyon dünyasında (ISO 17025), en sık karıştırılan ve denetimlerde en çok uygunsuzluk yazılan konu şüphesiz ki "Validasyon (Geçerli Kılma)" ve "Verifikasyon (Doğrulama)" kavramlarıdır.

Laboratuvar sektöründe iş arayan bir Tekniker, Kimyager, Biyolog veya Analist iseniz, mülakatlarınız standart ofis mülakatlarından çok farklı geçecektir. İK yöneticisi size "Güçlü yönlerinizi" sorarken, Teknik Müdür önünüze bir kağıt koyup "Şu çözeltiyi hesapla" diyebilir.

Kimya bölümünden mezun oldunuz. Elinizde diplomanız, zihninizde periyodik tablo var. Peki, bir ilaç fabrikasının kapısından içeri girdiğinizde İnsan Kaynakları veya Kalite Kontrol Müdürü size ne soracak?

Kimya, bilim dünyasında "Merkez Bilim" (Central Science) olarak adlandırılır. Çünkü biyolojiden fiziğe, eczacılıktan çevre bilimlerine kadar her disiplin kimyasal temellere dayanır. Ancak Türkiye'de üniversiteden yeni mezun olan bir Kimyager için durum bu kadar net değildir. Zihinlerdeki o büyük soru işareti belirir: "Beyaz önlüğümü giyip laboratuvarda mı kalacağım, üretimin tozunu mu yutacağım, yoksa satış çantası elimde hastane hastane gezecek miyim?"

Biyoloji, evrensel tanımıyla "Yaşam Bilimi" olsa da, Türkiye şartlarında bu bölümden mezun olan binlerce gencin zihninde çok daha pragmatik sorular yankılanır: "Laboratuvarda mı çalışacağım, formasyon alıp öğretmen mi olacağım, yoksa bambaşka bir sektöre mi yöneleceğim?"

Moleküler Biyoloji ve Genetik bölümü mezunları için iş dünyası, "Laboratuvara kapanıp pipetleme yapmak" ile "Takım elbise giyip doktorlara sunum yapmak" arasında geniş bir yelpaze sunar. Kariyer.net üzerindeki aday yorumları incelendiğinde, firmaların (Genetik Tanı Merkezleri, Biyoteknoloji Firmaları, İlaç Ar-Ge ve Tüp Bebek Merkezleri) adayları teknik bilginin ötesinde, stres yönetimi ve iletişim becerileriyle sınadığı görülüyor.

Laboratuvar Teknikerliği mülakatlarında "el becerisi ve vardiya uyumu" ön plandayken; Laboratuvar Analisti (veya Kalite Kontrol Analisti/Ar-Ge Analisti) pozisyonlarında oyunun kuralları değişiyor. Burada sizden beklenen sadece deneyi yapmak değil, sonucu yorumlamak, cihazı tanımak ve İngilizce literatürü takip etmektir.

Laboratuvar Teknikeri pozisyonu için iş başvurusu yaptınız ve mülakata çağrıldınız. Peki sizi ne bekliyor? İnsan Kaynakları sadece sohbet mi edecek, yoksa elinize bir kağıt kalem verip hesaplama mı yaptıracak?