Kimya bölümünden mezun oldunuz. Elinizde diplomanız, zihninizde periyodik tablo var. Peki, bir ilaç fabrikasının kapısından içeri girdiğinizde İnsan Kaynakları veya Kalite Kontrol Müdürü size ne soracak?
Kariyer.net üzerindeki yüzlerce kimyager adayının paylaşımlarını incelediğimizde, mülakat süreçlerinin "Yazılı Sınav" ve "Teknik Sorgulama" olmak üzere iki ana eksende döndüğünü görüyoruz. Sektör (İlaç, Gıda, Boya) değişse de, kimyagerlerden beklenen temel yetkinlikler şaşırtıcı derecede benzer.
İşte yüzlerce adayın deneyimlerinden süzülen; Kimyager Mülakat Rehberi ve Sektörün Sırları.
1. Süreç Nasıl İşliyor? (Klasik Bir Mülakat Anatomisi)
Aday paylaşımlarına göre, özellikle kurumsal firmalarda süreç 3 aşamalı ilerliyor:
Ön Eleme (İK Mülakatı): Genellikle telefonla veya online yapılır. İngilizce seviyesi, askerlik durumu ve vardiya engeli sorulur.
Yazılı Teknik Sınav: Adayların en çok zorlandığı ve elendiği kısımdır. Klasik kimya soruları, İngilizce çeviri ve genel yetenek testlerini içerir.
Yönetici Görüşmesi: Laboratuvar Müdürü veya Ar-Ge Şefi ile yapılan, cihaz bilgisinin ve teknik yetkinliğin sınandığı son aşama.
2. Yazılı Sınavın Vazgeçilmezleri: Hesaplamalar
Kimyager mülakatlarının (özellikle İlaç ve Kimya sanayinde) olmazsa olmazı **"Stokiyometrik Hesaplamalar"**dır. Adayların %90'ı, mülakata girmeden önce önlerine bir kağıt kalem konulduğunu belirtiyor.
En Sık Karşılaşılan Sorular:
Molarite ve Normalite: "36.5 gram HCl ile 0.5 Molar çözelti nasıl hazırlanır?" (Formül ezberi yetmez, mantığını kurmanız istenir).
Seyreltme (C1.V1 = C2.V2): "Elinizdeki stok çözeltiden 50 ppm'lik standart bir çözeltiyi nasıl hazırlarsınız?"
ppm ve Yüzde Derişim: "mg/L ile ppm arasındaki ilişki nedir? %w/w ne demektir?"
pH Tampon (Buffer) Hazırlama: Henderson-Hasselbalch denklemine dayalı sorular.
Analiz: Adaylar, üniversite 1. sınıfta görülen "Genel Kimya" hesaplamalarını unuttukları için basit sorularda elendiklerini itiraf ediyor. Mülakata gitmeden önce hesap makinesi pratiği yapmak şart.
3. Cihaz Bilgisi: HPLC ve GC Hakimiyeti
Mülakatın sözlü aşamasında, özellikle Kalite Kontrol (QC) ve Ar-Ge pozisyonları için Enstrümantal Analiz soruları devreye giriyor.
HPLC (Sıvı Kromatografisi):
"HPLC'nin parçalarını girişten çıkışa doğru sayın."
"Ters Faz (Reverse Phase) kromatografisi nedir? Kolonun yapısı nasıldır?"
"Alıkonma zamanı (Retention Time) neden kayar?"
GC (Gaz Kromatografisi): "Hangi gazlar kullanılır? Kolon fırını neden ısıtılır?"
Spektroskopi: "UV-VIS cihazında Lambert-Beer yasası nedir?"
Aday Tavsiyesi: "Cihazı kullanmayı bilmeseniz bile teorisini (Mobil faz nedir, dedektör ne işe yarar) mutlaka öğrenin. 'Bilmiyorum' demek yerine 'Teorisini biliyorum, pratikte hızlı öğrenirim' demek hayat kurtarır."
4. İngilizce: Sadece "Konuşmak" Yetmez, "Çevirmek" Gerekir
Özellikle İlaç sektörüne başvuran kimyager adayları için İngilizce mülakatı, "Hobilerin nelerdir?" sohbetinden ibaret değildir.
Teknik Çeviri: Adaylara genellikle USP/EP (Farmakope) metinlerinden bir paragraf veya bir analiz metodunun İngilizcesi verilir ve Türkçeye çevirmeleri istenir.
Sözlü Mülakat: Mülakatın bir kısmı aniden İngilizceye dönebilir. "Describe your graduation project" (Bitirme projeni anlat) veya "Why do you want to be a chemist?" (Neden kimyager olmak istiyorsun?) gibi sorulara hazırlıklı olun.
5. Sektöre Özel Kritik Sorular
Kimyagerlerin başvurduğu sektöre göre soruların rengi değişmektedir:
A. İlaç Sektörü (En Zorlu Mülakatlar)
GMP/GLP: "İyi Üretim Uygulamaları (GMP) hakkında ne biliyorsun?"
Validasyon: "Metot validasyonu parametrelerini (Doğrusallık, Kesinlik, Tutarlılık vb.) sayabilir misin?"
Dokümantasyon: "Veri Bütünlüğü (Data Integrity) sence neden önemlidir?"
B. Boya ve Yapı Kimyasalları
Üretim Odaklılık: "Tozlu ve gürültülü ortamda çalışabilir misin?"
Fiziksel Testler: "Viskozite nedir? Yoğunluk nasıl ölçülür?"
C. Kozmetik Sektörü
Yasal Mevzuat: "ÜTS kaydı nedir? Sorumlu Teknik Eleman ne iş yapar?"
6. İK'nın Eleyici Soruları: Vardiya ve Motivasyon
Teknik soruları geçseniz bile, İK mülakatında sorulan şu 3 soruya vereceğiniz cevap, işe alınıp alınmayacağınızı belirler:
"Vardiyalı çalışabilir misin?"
Laboratuvarlar (özellikle üretim yapan fabrikalarda) 7/24 çalışabilir. "Asla çalışmam" diyen adaylar genellikle elenir.
"Neden Akademi değil de Özel Sektör?"
Yüksek lisans yapan adaylara "Okulda mı kalacaksın yoksa işe mi odaklanacaksın?" baskısı yapılır. Firmalar, çalışanın yarı yolda bırakıp okula dönmesini istemez.
"Stres altında hatasız çalışabilir misin?"
Analiz sonucunun yanlış çıkması fabrikayı durdurabilir. Bu baskıyı kaldırabilecek soğukkanlılık aranır.
7. Adaylardan "Altın Değerinde" Tavsiyeler
Yüzlerce mülakat deneyiminden süzülen ortak tavsiyeler şunlardır:
Genel Kimyayı Tekrar Edin: "Ben HPLC çalışmıştım ama bana '1 Molar NaOH nasıl hazırlanır?' diye sordular, heyecandan cevaplayamadım. Temeli unutmayın."
Dürüst Olun: "Kullanmadığınız cihaza 'Kullandım' demeyin. Teknik müdür 2 detay soruyla yalanınızı yakalar."
Bitirme Tezinize Hakim Olun: "Yeni mezunsanız soracakları tek teknik tecrübe tezinizdir. Tezinizin her detayını savunun."
Hesap Makinesi: "Yanınızda mutlaka kalem ve hesap makinesi götürün."
Sonuç: Kimyagerlik "Analitik Zeka" İster
Kimyager mülakatları, ezber bilgiden ziyade "Analitik Düşünme ve Sorun Çözme" yeteneğini ölçer. Mülakata giderken cebinizde sadece diplomanız değil; temel hesaplama bilginiz, cihaz teorileriniz ve en önemlisi "Öğrenmeye Açık" tavrınız olmalıdır.
Sektör, sorunu gören değil, çözümü formüle eden kimyagerleri arıyor.
Kaynak: https://www.kariyer.net/pozisyonlar/kimyager/mulakatlar
