Laboratuvar Teknikerliği mülakatlarında "el becerisi ve vardiya uyumu" ön plandayken; Laboratuvar Analisti (veya Kalite Kontrol Analisti/Ar-Ge Analisti) pozisyonlarında oyunun kuralları değişiyor. Burada sizden beklenen sadece deneyi yapmak değil, sonucu yorumlamak, cihazı tanımak ve İngilizce literatürü takip etmektir.
Kariyer.net üzerindeki aday deneyimlerini incelediğimizde, özellikle İlaç, Kozmetik ve Kimya sektörlerindeki analist mülakatlarının çok aşamalı ve oldukça teknik geçtiğini görüyoruz.
İşte gerçek adayların gözünden Laboratuvar Analisti mülakat rehberi.
1. Süreç: Sadece Mülakat Değil, Bir "Sınav" Maratonu
Adayların büyük çoğunluğu sürecin 3 veya 4 aşamalı olduğunu belirtiyor.
İK Mülakatı: Genel yetenek, kişilik envanteri ve İngilizce seviye tespiti.
Yazılı Teknik Sınav: Adayların en çok elendiği aşama. (Klasik kimya soruları + Cihaz bilgisi).
İngilizce Çeviri Sınavı: Özellikle ilaç firmalarında, bir Farmakope (EP/USP) metninin veya bir analiz metodunun Türkçeye çevrilmesi istenir.
Teknik Yönetici Görüşmesi: Laboratuvar Müdürü ile yapılan, teknik detayların konuşulduğu final görüşmesi.
2. Olmazsa Olmaz: Enstrümantal Analiz (HPLC & GC) Soruları
Tekniker mülakatlarında cihazın "parçaları" sorulurken, Analist mülakatlarında cihazın "Mantığı ve Sorun Giderme (Troubleshooting)" süreçleri sorulmaktadır.
HPLC Prensibi: "Bana HPLC'nin çalışma prensibini, bir çocuğa anlatır gibi anlat."
Kolon ve Faz: "Ters Faz (Reverse Phase) kromatografisi nedir? C18 kolonun özelliği nedir?"
Sorun Giderme: "Basınç aniden yükselirse neye bakarsın? Piklerde kuyruklanma (Tailing) varsa sebebi ne olabilir?"
GC Detayları: "Headspace analizi nedir? Hangi gazlar kullanılır?"
Analiz: Adayların çoğu "Cihazı kullandım" demenin yetmediğini, "Cihazda karşılaştığım şu sorunu şöyle çözdüm" demenin kazandırdığını belirtiyor.
3. Klasik Kimya ve "Ünlü" Molarite Sorusu
Analist de olsanız, temel kimyadan kaçış yok. Adaylar mülakatlarda şu sorularla sıkça karşılaştıklarını belirtiyor:
Çözelti Hazırlama: "1 Molar NaOH hazırlama" sorusu burada da efsanevi bir şekilde karşımıza çıkıyor. Ancak analistlere ek olarak "pH Tampon (Buffer) çözeltisi nasıl hazırlanır?" sorusu da soruluyor.
Titrasyon: "Asit-Baz titrasyonu, İyodometri mantığı ve indikatör seçimi."
Stokiyometri: "ppm hesabı, seyreltme faktörü hesaplama."
4. Kalite Sistemleri ve Dokümantasyon (GMP/GLP)
Analistten beklenen en önemli yetkinliklerden biri, yaptığı işi "Veri Bütünlüğü" çerçevesinde kaydetmesidir.
GMP (İyi Üretim Uygulamaları): "GMP nedir? Laboratuvarda GMP kuralları nerede başlar?"
Validasyon vs Verifikasyon: Bu iki kavramın farkı, analist mülakatlarının en ayırt edici sorusudur.
OOS (Spesifikasyon Dışı): "Analiz sonucun limit dışı çıktı. İlk yapacağın 3 şey nedir?" (Cevap: Hesap kontrolü, cihaz kontrolü, yöneticiye haber verme).
5. İngilizce: "Intermediate" Yeterli mi?
Analist pozisyonlarında İngilizce, "olsa iyi olur" değil, "zorunluluktur".
Aday Deneyimi: "Önüme İngilizce bir analiz metodu koydular ve 'Burada numuneyi kaç dakika karıştıracağımızı ve hangi filtreyi kullanacağımızı bul' dediler."
Mülakatın Bir Kısmı İngilizce: Birçok aday, mülakatın ortasında yöneticinin aniden İngilizce konuşmaya başladığını ("Can you describe a problem you solved in the lab?") belirtiyor. Teknik terimlere İngilizce hakim olmak şart.
6. İK ve Davranışsal Sorular
Analist adaylarına sorulan davranışsal sorular, "Dikkat" ve "Sorumluluk" üzerinedir:
"Hata yaptığında ne yaparsın?" (Dürüstlük testi. Gizliyor musun, raporluyor musun?)
"Rutin işler seni sıkar mı?" (Analistlik tekrara dayalıdır. Sabır testi.)
"Neden İlaç/Gıda sektörü?" (Sektörel bilinç.)
Vardiya Sorusu: Analistler için de (özellikle Kalite Kontrol departmanında) vardiyalı çalışma sıkça sorulmaktadır.
7. Adaylardan "Hayat Kurtaran" Tavsiyeler
Mülakatları başarıyla geçen veya deneyimleyen adayların ortak tavsiyeleri:
Standartlara Göz Atın: "Görüşmeye gitmeden önce Farmakope nedir, ISO 17025 nedir, GMP nedir okuyun. Bilmiyorum demek eksi puan."
Cihaz Yalanı Söylemeyin: "Kullanmadığınız cihaza 'kullandım' demeyin. Teknik yönetici 2 soruyla (Örn: 'Akış hızı neydi?') yalanınızı ortaya çıkarır. 'Teorisini biliyorum, öğrenmeye açığım' demek daha güvenilirdir."
Mezuniyet Projenizi Bilin: "Yeni mezunsanız, bitirme tezinizi detaylıca soruyorlar. Tezinize hakim olun."
Hesap Makinesi: "Yazılı sınava hazırlıklı gidin, yanınızda kalem ve basit bir hesap makinesi olsun."
Sonuç: Analist Olmak "Detaycı" Olmaktır
Laboratuvar Analisti mülakatları, "Teorik Bilgi + Cihaz Hakimiyeti + İngilizce" üçgeninde gerçekleşir. Şirketler, sadece "eli şişeye yatkın" birini değil; ne yaptığını bilen, sonucunu savunan ve hata yaptığında bunu yönetebilen "Analitik Zekaya" sahip adayları aramaktadır.
Mülakata giderken; HPLC/GC çalışma prensiplerini, molarite hesaplarını ve temel GMP terimlerini tekrar etmeniz, sizi rakiplerinizin %80'inin önüne geçirecektir.
