Bir laboratuvar yöneticisi için en stresli anlardan biri, Yeterlilik Testi (PT) raporunun geldiği andır. Sonuç |z| < 2.0 ise "Başarılı", |z| > 3.0 ise "Uygunsuzluk" demektir. Peki bu skor nasıl hesaplanır? Arkasındaki matematik ne kadar güvenilirdir?
Cevap, laboratuvar dünyasının istatistik rehberi olan ISO 13528:2022 standardında yatar.
Testin Tasarımı Sonucu Etkiler
ISO 13528, sadece hesaplama yapmaz; testin en başından nasıl kurgulanacağını da söyler.
Kör Test (Blind): Laboratuvar numunenin içeriğini bilmez.
Çift Kör Test: Laboratuvar numunenin PT numunesi olduğunu bile bilmez (Rutin numune sanar). Bu tasarımlar, laboratuvarın gerçek performansını ölçmek için kritik öneme sahiptir.
Veri Analizinde Doğru Yöntem
Elde edilen veriler her zaman mükemmel dağılmaz. Bazen "Aykırı Değerler" (Outliers) tüm grubu bozar. Bu eğitimde; Varyans Analizi (ANOVA) ve Regresyon gibi yöntemlerle verinin kalitesini nasıl ölçeceğinizi ve Robust (Sağlam) istatistiklerle hatalı verileri nasıl elimine edeceğinizi öğrenirsiniz.
Sürekli İyileştirme İçin Bir Araç
ISO 13528'e uygun yapılan analizler, laboratuvarın sadece "Geçti/Kaldı" durumunu değil; sistematik bir hatası olup olmadığını (Bias) da gösterir. Bu da laboratuvarın sürekli iyileşmesi için en değerli veridir.
İstatistiğin Gücünü Kullanın Ahmet Elmalı rehberliğinde, rakamların dilini çözün ve laboratuvarınızın performansını yönetin.
