Blog

Güzellik ve kozmetik dünyasında, kar marjı en yüksek, hikaye anlatıcılığı en güçlü ve kişiselleştirmeye en açık alan şüphesiz "Parfüm" (Fragrance) endüstrisidir. Eskiden sadece Fransa'nın Grasse kasabasında yetişen veya devasa moda evlerinin (Designer Brands) tekelinde olan bu sektör, son yıllarda "Niş Parfümeri" (Niche Perfumery) ve "Indie Brands" (Bağımsız Markalar) devrimiyle büyük bir kabuk değişimi yaşıyor.

Parfüm, dışarıdan bakıldığında cam bir şişenin içindeki renkli bir sıvıdan ibaret gibi görünür. Oysa o kapağı açıp sıvıyı teninize sıktığınız anda başlayan şey, kusursuz bir termodinamik ve biyokimyasal reaksiyonlar zinciridir. Parfümörlük (Koku Uzmanlığı), sanatsal bir ilham gerektirdiği kadar, moleküllerin buharlaşma hızlarını (volatilite), insan derisinin pH dengesini ve beynin limbik sistemini anlamayı gerektiren derin bir bilim dalıdır.

Üniversiteden mezun olan adayların CV'leri genellikle benzer teknik becerilerle doludur: HPLC, PCR, Titrasyon, Mikrobiyolojik Ekim... Ancak çok uluslu şirketlerin, kurumsal ilaç firmalarının (Novartis, Pfizer) veya büyük endüstriyel laboratuvarların İnsan Kaynakları (İK) departmanları, yüzlerce CV arasından "Geleceğin Yöneticisini" ararken teknik bilginin ötesine bakar. Onlar, "Sistem Kuran ve Süreç İyileştiren" (Process Improver) zihniyete sahip adayları ararlar.

Modern analitik laboratuvarlar, yüksek teknolojili cihazlar ve karmaşık kimyasal reaksiyonlarla doludur. Ancak bir laboratuvarın bilimsel kalitesi, sadece kullandığı spektrometrelerin hassasiyetiyle değil; o cihazı kullanan analistin aradığı spatülü kaç saniyede bulduğuyla, tezgahın üzerindeki çözeltilerin ne kadar düzenli olduğuyla ve ortamın analitik hatalara ne kadar kapalı olduğuyla doğrudan ilişkilidir.

Hemen hemen tüm yeni mezun mühendislerin, kimyagerlerin, biyologların veya teknikerlerin CV'sine baktığınızda, "Bilgisayar Becerileri" başlığı altında şu efsanevi cümleyi görürsünüz: "Microsoft Office Programlarına (Word, Excel, PowerPoint) Hakimim."

Modern laboratuvarlar, teknolojik donanımlarıyla göz kamaştırır. Milyonlarca liralık Kromatografi cihazları, Spektrometreler ve PCR sistemleri, inanılmaz hassasiyette ham veriler (raw data) üretir. Ancak bu cihazların hiçbiri size doğrudan "Bu ilacın raf ömrü 2 yıldır" veya "Bu gıdadaki aflatoksin miktarı yasal limitin altındadır" demez. Cihazlar sadece pik alanları, absorbans değerleri veya Ct döngü sayıları verir.

Gıda Mühendisliği, Biyoloji veya Gıda Teknolojisi bölümlerinden mezun olduğunuzda, sektörün sizi en çok istihdam ettiği departman genellikle Kalite Kontrol (QC) ve Kalite Güvence (QA) departmanlarıdır. Bir çikolata fabrikasından, bir süt işletmesine veya dev bir catering firmasına kadar her gıda tesisinde laboratuvar zorunludur.

Gıda endüstrisinde üretilen bir ürünün duyusal özellikleri (tat, koku, renk) tüketiciyi cezbedebilir; ancak o ürünün piyasada kalabilmesini sağlayan tek şey "Güvenli" (Safe) olmasıdır. Bir çikolata fabrikasındaki gözle görülmeyen minik bir su sızıntısı veya bir süt fabrikasındaki hatalı bir CIP (Yerinde Temizlik) işlemi, ürünlere Salmonella spp. veya Listeria monocytogenes gibi ölümcül patojenlerin bulaşmasına neden olabilir. İşte bu görünmez tehlikeyi görünür kılan, ölçen ve yöneten bilim dalı Gıda Mikrobiyolojisidir.

Üniversiteden mezun olan Biyologların, Moleküler Biyologların, Kimyagerlerin ve Gıda Mühendislerinin büyük bir çoğunluğu CV'lerinin "Teknik Beceriler" (Hard Skills) bölümüne mutlaka "ELISA" yazar. Çünkü laboratuvar derslerinde en az bir kez bu işlem yapılmış veya teorisi görülmüştür.

ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay), 1970'lerde laboratuvar dünyasına girdiğinde, radyoaktif işaretleme zorunluluğunu (RIA) ortadan kaldırarak tanıda bir devrim yaratmıştı. Ancak o günden bugüne ELISA, sadece bir "hastane testi" olmaktan çıkıp; gıda güvenliğinin, ilaç Ar-Ge'sinin, veteriner epidemiyolojisinin ve temel bilim araştırmalarının belkemiği haline geldi.